To καλοκαίρι τελειώνει και όλο το χωριό ετοιμάζει τα παιδιά του για το ξεκίνημα της νέας σχολικής χρονιάς.  Είμαι ιδιαίτερα χαρούμενη φέτος διότι θα γίνω κι εγώ μαθήτρια στο Δημοτικό Σχολείο του χωριού μου.  Πόσο χαίρομαι που η μητέρα μου μου έραψε μια σχολική τσάντα για τους ώμους.  Είναι από χοντρό πράσινο ύφασμα και πολύ πιο ωραία από τις έτοιμες δερμάτινες για κράτημα στο χέρι.  Μου έραψε επίσης μια σχολική ποδιά από ύφασμα (αλατσιά) και ένα άσπρο σχολικό κολλάρο, τον οποίο έβγαζα και έπλενα τακτικά και ξεχωριστά από την ποδιά.  Μου αγόρασαν μαύρα κλειστά παπούτσια και άσπρες κοντές κάλτσες. 

Τα αγόρια φορούν χακί κοντό παντελόνι, χειμώνα καλοκαίρι, χακί πουκάμισο, γκρίζες κοντές ή μακριές κάλτσες με μαύρα ή καφέ παπούτσια. Για το χειμώνα θα χρειαστώ μια μαύρη ζακέτα που θα μπλέξει η μητέρα.  Αυτή είναι η απλή, φτωχή, ταπεινή αλλά πολύ χαριτωμένη στολή μας, τα έξοδα της οποίας μπορεί να αντέξει κάθε πορτοφόλι.  Για τις Κυριακές και τις γιορτές καθώς και τις επισκέψεις μας σε επίσημους χώρους, έχουμε την επίσημη στολή που είναι μαύρη φούστα με πιέτες και άσπρη μπλούζα.  Όσον αφορά τα αγόρια, η επίσημη στολή τους αποτελείται από μαύρο κοντό ή μακρύ παντελόνι και άσπρο πουκάμισο.

Απόψε δεν τα καταφέρνω να κοιμηθώ από τη χαρά μου.  Ακούω τα πουλιά που κελαηδούν, τους σκύλους που γαβγίζουν, τα πρόβατα που βελάζουν, τα γαϊδούρια που γκαρίζουν και τους κόκορες που κράζουν.  Σηκώνομαι από το κρεβάτι μου και κοιτάζω από το παράθυρο να δω αν τα αστέρια και το φεγγάρι κοντεύουν να σβήσουν.  Πραγματικά η νύκτα τέλειωσε και ένα κόκκινο φως φαίνεται από την Ανατολή.  Το σκότος χάθηκε και μια γλυκιά μέρα ξημερώνει.  Ξαπλώνω ακόμη λίγο και περιμένω τη μητέρα να σηκωθεί πρώτη.  Σε λίγο βρίσκομαι στο πόδι και ντύνομαι στα γρήγορα.  Σηκώνονται και τα πιο μεγάλα μου αδέλφια και όταν όλοι είναι έτοιμοι, παίρνουμε ένα γρήγορο πρόγευμα με σούπα από πουργούρι με φιδέ και τρέχουμε για το σχολείο.  Μπαίνουμε από ένα μικρό ξύλινο κάγκελο που βρίσκεται στη νοτιοδυτική πλευρά του σχολείου και συναντιόμαστε με τα άλλα παιδιά. Στο σχολείο υπάρχει ακόμη ένα σιδερένιο κάγκελο στη νοτιοανατολική πλευρά του σχολείου, αλλά ως επί το πλείστον δεν χρησιμοποιείται συχνά διότι είναι σε μεγαλύτερη απόσταση από τα περισσότερα σπίτια του χωριού.

Η αυλή του σχολείου είναι γεμάτη από ψηλά δέντρα, όπως ευκάλυπτους, ακακίες και πεύκα.  Για την ώρα οι κήποι του σχολείου δεν έχουν λουλούδια και οι λαχανόκηποι είναι κατάξεροι.  Πολύ σύντομα όμως θα γίνουν ένας παράδεισος.  Στην αυλή υπάρχει μια βρύση με πόσιμο νερό για τις ανάγκες μας.  Παίζουμε, μιλούμε και χαιρόμαστε για πολλή ώρα μέχρι να ακούσουμε το κουδούνι να παίζει.  Τρέχω κοντά και βλέπω ένα μαθητή να κρατά το κουδούνι και να το κουνά δυνατά με το χέρι του.  Δεν λειτουργεί με ηλεκτρικό ρεύμα όπως στα σχολεία της Λευκωσίας, διότι απλά δεν έχουμε ρεύμα στο χωριό.

Μαζευόμαστε όλοι στην ανατολική πλευρά του σχολείου, μπροστά στα σκαλιά και ο Διευθυντής του σχολείου που είναι ο θείος μου Ηλίας Παρτέλλας στέκεται στο πιο ψηλό σκαλί μαζί με δύο άλλους δασκάλους και απευθύνει το λόγο.  Μας εξηγεί ότι πρέπει να πηγαίνουμε στο σχολείο με καθαρή στολή, καθαρά και κοντά νύχια και συγυρισμένα μαλλιά.  Δεν πρέπει να φορούμε κοσμήματα εκτός από ένα σταυρό.  Τα αγόρια πρέπει να είναι κουρεμένα σε πρώτο νούμερο.  Έτσι δεν θα είχαμε φόβο από ψείρες και άλλες ακαθαρσίες στο κεφάλι. Επίσης πρέπει να έχουμε πάντοτε μαζί μας ένα καθαρό σιδερωμένο ρούχινο μαντήλι για να σκουπιζόμαστε.  Μας εξηγεί για την πειθαρχία και το σεβασμό που χρειάζεται να έχουμε στο σχολείο και στο σπίτι και ότι τα μεγαλύτερα αδέλφια θα πρέπει να βοηθούν τα μικρότερα στα μαθήματα του σχολείου. 

Μετά την ομαδική προσευχή ανεβαίνουμε με τη σειρά τα σκαλιά του σχολείου και έχουμε απλωμένες τις παλάμες μας μπροστά μας και το μαντήλι πάνω σ’ αυτές, για να ελέγχουν οι δάσκαλοι τα νύχια μας αν είναι καθαρά και κομμένα. Μπαίνουμε στις τάξεις μας. Δεν είναι καθόλου δύσκολο να χωριστούμε σε τάξεις.  Είναι μόνο τρεις αίθουσες.  Ο αριθμός των μαθητών είναι γύρω στους 75.  Κάθε δάσκαλος/δασκάλα διδάσκουν σε δύο τάξεις. Την πρώτη και δευτέρα τάξη την αναλαμβάνει η κα Ορτάνς Φέλιξ.  Αρχίζουμε με τραγούδια και σχέδια.  Μας δίνει και στόκκο αντί για πλαστισίνη για να φτιάξουμε ότι θέλουμε.  Στον πίνακα μας κρεμάζει ένα μεγάλο ποστέρ με ένα πατέρα να έχει ένα ανοικτό βιβλίο μπροστά στο μικρό παιδί του, όπου αναγράφεται με μεγάλα γράμματα το γράμμα “α!α!α!”  Το παιδί εντυπωσιάζεται και φωνάζει α!α!α!”.  Μας το διαβάζει και το επαναλαμβάνουμε όλοι.  Σε λίγο παίζει το κουδούνι και τρέχουμε όλοι για διάλειμμα.  Επειδή το σπίτι μου είναι κοντά στο σχολείο, τρέχω γρήγορα μαζί με τα αδέλφια μου και παίρνω μια φέτα ψωμί και λίγες ελιές.  Επιστρέφω γρήγορα τρώγοντας στο δρόμο της επιστροφής. 

Στο σχολείο δεν κάνω παρέα με τα αδέλφια μου.  Ο καθένας παίζει και συναναστρέφεται με τους συνομίληκους του.  Ακούεται ξανά το κουδούνισμα και επιστρέφουμε στις τάξεις μας.  Η δασκάλα μας δίνει φυλλάδια και χρώματα για να ζωγραφίσουμε.  Στη συνέχεια παίρνουμε από ένα μολύβι, ένα σβηστήρι και μια ρίγα.  Μας εξηγεί πώς να κρατούμε το μολύβι και πώς να γράψουμε το (α) άλφα.  Ξανά ένα διάλειμμα μικρότερο από το πρώτο και όταν μπούμε στις τάξεις συνεχίζουμε με το άλφα.  Σε λίγο φτάνει το μεσημέρι και μετά το κουδούνισμα τρέχουμε όλοι στα σπίτια μας για φαγητό.  Σε μιάμισυ ώρα παίζει η καμπάνα του χωριού για να ξεκινήσουν ξανά τα μαθήματα. 

Είναι η ώρα των Θρησκευτικών και στο άνοιγμα της πόρτας δεν μπαίνει η δασκάλα μας, αλλά ο ιερέας του χωριού.  Μας μαθαίνει να βάζουμε το σταυρό μας και μας μιλά απλά για την Παλαιά Διαθήκη.  Στη συνέχεια έρχεται η δασκάλα μας και συνεχίζουμε με τραγούδι και παιγνίδι.  Τελειώνει η πρώτη σχολική μέρα και επιστρέφοντας στο σπίτι είμαι πολύ χαρούμενη.  Έμαθα το άλφα σήμερα και για μένα είναι μεγάλο επίτευγμα.  Στο δρόμο περπατούμε σε μεγάλες παρέες και χαιρετούμε όλους τους χωριανούς που συναντούμε.  Η συνηθισμένη τους ερώτηση είναι αν μάθαμε γράμματα, ή πόσα είναι τα γράμματα.

Από την επόμενη μέρα ο Διευθυντής μας δίνει το πρόγραμμα που περιλαμβάνει κάποιους κανόνες του σχολείου.  Έχει διορίσει ομάδες μαθητών που θα πηγαίνουν πιο νωρίς στο σχολείο με τη σειρά κάθε ομάδας, για το καθάρισμα του σχολείου και της αυλής.  Διορίζουν πρόεδρο μεταξύ των μαθητών, ταμία κλπ.  Η Κυβέρνηση έχει στείλει κάποια τρόφιμα για να βοηθήσει τους μαθητές των φτωχών σχολείων, όπως γάλα σε σκόνη, αλεύρι, τυρί, ελιές και σαλάμι.  Το αλεύρι δίνεται με τη σειρά σε μητέρες οι οποίες ζυμώνουν ψωμιά για όλο το σχολείο μια φορά τη βδομάδα.  Είναι ωραία άσπρα ψωμιά που μου αρέσουν περισσότερο από αυτά που ετοιμάζει η μητέρα για την οικογένεια λόγω του Αμερικάνικου τύπου του αλευριού που δίνεται στα σχολεία.  Η σκόνη του γάλακτος σμίγεται από ομάδες μαθητριών με νερό κάθε πρωί και ετοιμάζεται για το πρόγευμα του διαλείματος.  Όλοι οι μαθητές παίρνουν στο σχολείο τα φλυντζάνια και τα κουταλάκια τους, τα οποία πλένουν μόνοι τους μετά από κάθε χρήση και τα τοποθετούν πάνω σε ερμαράκια του σχολείου για την επόμενη μέρα.  Κατά το διάλειμμα περνούμε ένας ένας με τη σειρά από την Ομάδα των μαθητών που είναι υπεύθυνοι για να μας βάλουν το γάλα στο φλυντζάνι μας με μια κουτάλα, να μας δώσουν από μια φέτα ψωμί, 2-3 ελιές και τυρί ή σαλάμι αναλόγως.

Μερικές μέρες έχουμε Γυμναστική. Φορούμε μαύρα κοντά παντελονάκια και άσπρες φανέλες.  Τα παπούτσια μας πρέπει να είναι γυμναστικά για να είναι πιο μαλακά και εύκολα στο τρέξιμο.  Όλοι είναι πολύ χαρούμενοι στο μάθημα αυτό.  Όντας ντροπαλή, νιώθω πάντα λίγο μαζεμένη, γεγονός που δεν με αφήνει να ξανοιχτώ και να προοδεύσω.  Μου αρέσει όμως ιδιαίτερα να πηδώ και να παίζω στην τάφρο με την άμμο, διότι δεν κτυπώ και είναι κάτι πρωτόγνωρο για μένα.

Το πρόγραμμα αυτό συνεχίζεται για τους πρώτους τρεις μήνες και εγώ ζω ένα όνειρο γεμάτο χαρά και ευτυχία.  Έχω κάνει φίλους και φίλες στο σχολείο και το παιγνίδι μας πολλές φορές συνεχίζεται και τα απογεύματα όταν επιστρέψουμε στο σπίτι.

Το μόνο πράγμα που επισκίασε τη χαρά μου ήταν ένα πρωϊνό που δεν έβρισκα καθαρό ρούχινο μαντήλι λόγω των πολλών παιδιών της οικογένειας.  Πήρα τότε ένα κομμάτι μικρό από άλλο ρούχο, το οποίο όμως ήταν μάλλινο και χοντρό.  Το άπλωσα πάνω στα χέρια μου και όταν έλεγχε η δασκάλα μου είπε: “Αυτό δεν είναι μαντήλι αλλά, τέλος πάντων, να μη σε στείλω στο σπίτι για να μη χάσεις το μάθημα”.

Ο ένας από τους δασκάλους μας είναι Ελληνοκύπριος Ορθόδοξος και αυτή η διαφορά έχει πολλή σημασία και ενδιαφέρον από μέρους μου.  Όλο το χωριό είναι κατοικημένο από Μαρωνίτες.  Έχουμε μόνο δύο γυναίκες που έχουν Ορθόδοξους συζύγους αλλά, σαν παιδί, ουδέποτε είχα επαφή μαζί τους.  Επομένως έχω τώρα την ευκαιρία να γνωρίσω ένα ξένο δάσκαλο από κοντά.  Χαίρομαι να τον ακούω, τρέχω να τον εξυπηρετήσω και σε περίπτωση που κατοικήσει στο χωριό, τσακίζομαι να του πάρω στο σπίτι οτιδήποτε χρειαστεί.

Μετά την επιστροφή στο σπίτι μελετώ τα μαθήματα της επόμενης μέρας και βοηθώ τη μητέρα στις εργασίες του σπιτιού.  Παίζω λίγο με τ’ αδέλφια μου και βιάζομαι να πάω στο κρεβάτι για να ξυπνήσω νωρίς για το σχολείο.  Το πρωί όλα τα παιδιά είμαστε στην αυλή του σχολείου πολύ νωρίτερα από την ώρα που αρχίζουν τα μαθήματα και παίζουμε τόσο, που μπαίνουμε στις τάξεις κουρασμένοι.

Το σχολείο δεν έχει θερμάστρες και φώτα. Για το λόγο αυτό το χειμώνα πάντα κρυώνουμε και στις περιπτώσεις που οι μέρες είναι ηλιόλουστες, νιώθω μεγάλη χαρά όταν ο δάσκαλος μας ανακοινώσει ότι θα πρέπει να πάρουμε τις καρεκλίτσες μας για να κάνουμε το μάθημα έξω στον ήλιο.

Κατά το μάθημα της μουσικής, ο θείος μου, δάσκαλος Ηλίας Παρτέλλα, συνοδεύει τα τραγούδια μας με το βιολί του που παίζει ο ίδιος.  Το μόνο μουσικό όργανο που παίζουν οι μαθητές των μεγαλύτερων τάξεων είναι οι μελότικες.  Μας προτρέπει να τραγουδήσουμε κάποιους μουσικούς φθόγγους, κάθε ένας ξεχωριστά, οπότε διαλέγει τα άτομα που θα αποτελέσουν τη χορωδία του σχολείου. Είμαι περήφανη που είμαι κι εγώ μέλος της σχολικής χορωδίας διότι τραγουδούμε στις διάφορες γιορτές του σχολείου και στις εξορμήσεις μας για περίπατο.  Επιπρόσθετα, ο ιερέας του χωριού μάς διδάσκει εκκλησιαστικούς ύμνους, τους οποίους τραγουδούμε στην εκκλησία τις Κυριακές και τις γιορτές.  Μερικοί από τους ύμνους είναι στα αραβικά.  Για να μάθουμε να προφέρουμε σωστά τις λέξεις, ο ιερέας έχει την υπομονή να μας διδάσκει να διαβάζουμε την αραβική γραφή.

Συνεχίζεται .........................

Εξαιρετική επιτυχία σημείωσε η χοροεσπερίδα που διοργάνωσε η Ένωση Μαρωνιτών Ανθούπολης στο Παβίλιο την Παρασκευή 25 Ιανουαρίου.

Πλήθος κόσμου παρευρέθηκε στην εκδήλωση. Ανάμεσα τους και πολλές προσωπικότητες της Κυπριακής κοινωνίας, Βουλευτές, Δήμαρχοι, Εκπρόσωποι κομμάτων κ.α.

Τιμήθηκαν τη βραδιά εκείνη, άτομα που διαχρονικά προσέφεραν στο σωματείο. Ανάμεσα τους και ο αγαπητός δάσκαλος κος Αντώνης Μαρίνος.

Συγκινητικός ήταν ο λόγος του κατά την παραλαβή της τιμητικής πλακέτας.

Το νεανικό χορευτικό συγκρότημα του Πολιτιστικού Ομίλου Ασωμάτου, λαμβάνοντας μέρος στην εκδήλωση, σε ένα άψογο ρυθμό, ενθουσίασε και χειροκροτήθηκε θερμά.

Οι δημοφιλής τραγουδιστές Πολίνα και Σταύρος Κων/νου διασκέδασαν τον κόσμο μέχρι πρωίας.

 Ανταποδίδοντας τις θερμές ευχαριστίες της ΕΜΑ προς τον Πολιτιστικό Όμιλο για τη συμμετοχή και εξαιρετική εμφάνιση των παιδιών του χορευτικού του συγκροτήματος, ο Όμιλος ευχαριστεί το ΔΣ της ΕΜΑ Ανθούπολης που τον τίμησε, καλώντας τον να συμμετάσχει στην υπέροχη εκδήλωση τους.

Τα λόγια του σεβαστού δασκάλου κου Μαρίνου στο βήμα κατά την παραλαβή της πλακέτας

«Ευχαριστούμε θερμά τον πρόεδρο και μέλη του ΔΣ του Πολιτιστικού Ομίλου Ασωμάτου και ιδιαίτερα το χορευτικό συγκρότημα, που σπατάλησαν από τον πολύτιμο χρόνο τους, για να μας χαρίσουν αυτούς τους εξαίρετους χορούς. Ο Πολιτιστικός Όμιλος τιμά την Κοινότητα μας και τον προτρέπουμε να συνεχίσει το έργο του»,

είναι η καλύτερη αναγνώριση της αξίας της προσφοράς του Ομίλου στην Μαρωνιτική Κοινότητα και η δυνατότερη πηγή άντλησης δύναμης και κουράγιου για τη συνέχεια…

Φωτογραφίες

Βίντεο

Όσοι συγχωριανοί επιθυμούν να ενημερώνονται με μήνυμα, από την Εκκλησιαστική Επιτροπή, για τη λειτουργία και για όλες τις άλλες Θρησκευτικές εκδηλώσεις που θα γίνονται στην Εκκλησία του χωριού μας, παρακαλούμε όπως δώσουν τον αριθμό του τηλεφώνου τους στον κον. Ιωσήφ Παχίτα Τηλ. 99698088 ή στην κα Έλλη Χατζητζοβάννη Τηλ. 97777651.

Από την Εκκλησιαστική Επιτροπή

Την Κυριακή 13 Ιανουαρίου πραγματοποιήθηκε η Χριστουγεννιάτικη και ονομαστική γιορτή του Αγίου Αντωνίου στο Γηροκομείο Άγιος Αντώνιος. 

Η εκδήλωση έγινε στην παρουσία του Μακαριοτάτου Αρχιεπισκόπου Κύπρου, κκ. Χρυσοστόμου Β’, της Υπουργού Υγείας, του Δημάρχου Λακατάμειας, του Χωρεπισκόπου Μαρωνιτών, άλλων επισήμων και αρκετού κόσμου. 

Ο Πολιτιστικός Όμιλος Ασωμάτου ήταν παρών. Τα παιδιά μας χόρεψαν και χειροκροτήθηκαν μαζί με τα άτομα τρίτης ηλικίας του γηροκομείου σε μια συγκινητική ατμόσφαιρα. 

Η Κοινοτική χορωδία με όμορφα τραγούδια έδωσε το ρυθμό και παλμό της εκδήλωσης. 

Τέτοιες στιγμές προσφοράς είναι πολύ σημαντικές γι’ αυτούς που έχουν τη δύναμη να δίδουν. Γιατί όσα προσφέρουν, πολλαπλάσια τα παίρνουν πίσω σε ψυχική ικανοποίηση. 

Ο Πολιτιστικός Όμιλος δίνει μεγάλη σημασία σε θέματα προσφοράς σε άτομα που έχουν ανάγκη την παρουσία μας, μια αγκαλιά, την έκφραση της αγάπης μας προς αυτά. 

Το έργο του γηροκομείου είναι σημαντικό. 

Η διευθύντρια κυρία Ελένη Ζηνιέρη, ο γιατρός κ. Μάρκου και όλο το νοσηλευτικό και μη προσωπικό, είναι γεμάτα από αγάπη και θέληση για προσφορά στα άτομα της τρίτης ηλικίας. 

Πολύ μεγάλη η προσφορά των αδελφών καλογριών του Τάγματος Αγίου Αντωνίου, αδελφών Σάμιας και Τερέζας. Με μια μεγάλη αγκαλιά αγάπης στέκουν δίπλα στα γηρατειά, με υπομονή και προσευχή, προσπαθώντας να νοιώθουν όλοι ότι βρίσκονται στο δικό τους σπίτι όπου η αγάπη και κατανόηση περισσεύει.

Φωτογραφίες

Βίντεο

Του Ανδρέα Φραντζιά 

Ανασύροντας από το σκονισμένο μου αρχείο κάποιες φωτογραφίες, χίλιες-μύριες αναμνήσεις με τυλίγουν και γίνονται ρίγος στην καρδιά μου. Ένα δυνατό σφίξιμο ταράζει τη γαλήνη μου, μαζί μ’ ένα κύμα που αναβλύζει γλυκιά ευωδία. 

Ξανάζησα για λίγο όμορφες, μοναδικές εφηβικές στιγμές.

Κάποιες γλυκές αναμνήσεις κι όνειρα παιδικά που ήταν σκιαγραφημένα με γαλάζιο και χρυσό.

Φαίνεται, είναι στη φύση του ανθρώπου να ξεχνά όσα τον πλήγωσαν και βασανίζουν και να φέρνει στη θύμηση του όσα του πρόσφεραν χαρά.

Να κρατά κομμάτια θύμησες που τον έκαναν ευτυχισμένο. 

Η φωτογραφία αυτή, κάπου στο 1971-72, 14 χρονών τότε, ανάμεσα σε μεγαλύτερους νέους, να ψάχνω μέσα από το ποδόσφαιρο την αναγνώριση, τη χαρά της νίκης, την πρόωρη ενηλικίωση, την προσφορά στο χωριό μου μέσα από το σύνολο… 

Έρχεται αναπόδραστα στο μυαλό μου, από τα βάθη του χρόνου, το τουρνουά ποδοσφαίρου που διοργανωνόταν κάθε καλοκαίρι στο γειτονικό χωριό Κοντεμένος. Το seven-a-side (7 κάθε ομάδα). 50-60 ομάδες από την ευρύτερη περιοχή, να συναγωνίζονται μέσα στην κάψα του καλοκαιριού για έπαθλο μια ασπίδα, που θα γινόταν κατοχή από την ομάδα που θα ήταν η νικήτρια του τουρνουά για 3 φορές. Κομμάτι πολύ δύσκολο για την όποια ομάδα. 

Κι όμως, το χωριό μου Ασώματος, είχε φτάσει τόσο κοντά. Το 1972, προχωρήσαμε με τις δύο ομάδες της ΕΝΑ, μέχρι τα προημιτελικά. Μια αμφίβολη κλήρωση  έφερε αντιμέτωπες τις δύο ομάδες μας. Αποχωρήσαμε οι μικροί χωρίς αγώνα. 

Το 1973, οι μικροί, σε μια πρωτόγνωρη εμπειρία ζωής, με τη δύναμη κι ενθουσιασμό μας, φτάσαμε στον τελικό. Χάσαμε για ένα κόρνερ. 

Και ήρθε ο Ιούνης του 1974. Η πρώτη ομάδα μας αναγεννημένη, με τη συμπερίληψη κάποιων νεαρών. Είχαμε μια ονειρεμένη πορεία για δύο συνεχόμενες Κυριακές. Φτάσαμε αισίως και πάλι στο μεγάλο τελικό. Αντίπαλος η Σκυλλούρα. Η αδιαμφισβήτητα μεγάλη ποδοσφαιρική δύναμη των περιχώρων. Τα 3 αδέλφια Παντζιαρά, ήταν πρωταγωνιστές με την αντίπαλη ομάδα. 

Και ναι, νικήσαμε. Η δίψα μας για τη νίκη δεν είχε μέτρημα και όριο.

Μέσα στη τρελή χαρά, στον ενθουσιασμό, σε ανείπωτη ευτυχία, παίκτες, παράγοντες, φίλαθλοι. 

Ο αρχηγός, Ηλίας Μαλτέζος, προς τιμή του, να παραχωρεί τη θέση του σε μένα, τον μικρό της παρέας, για να παραλάβω την ασπίδα, σαν ένδειξη αναγνώρισης της προσφοράς μου στην όλη πορεία του τουρνουά. Μια αλτρουιστική πράξη, σύμβολο των ηθικών αξιών της τότε εποχής. 

Ήταν μια πολύ σημαντική και σημαδιακή στιγμή στη ζωή μου.

16 χρονών έφηβος, πνίγοντας για λίγο ανασφάλειες, φοβίες και ντροπαλότητα, τρέμοντας και βαστώντας τα δάκρυα μου της χαράς, πήρα την ασπίδα στα χέρια μου από τους διοργανωτές, την φίλησα αμήχανα και τη σήκωσα ψηλά, χαμένος μέσα στο παραμύθι, μέσα σε τρελό όνειρο. 

Η ανάμνηση αυτής της μοναδικής στιγμής με κάνει να τρέμω. Η αίσθηση της συμμετοχής και συμβολής στη νίκη ενός ολόκληρου χωριού, της μεγαλοψυχίας του αρχηγού, με γυρίζουν από το βύθισμα του χρόνου. 

Παίκτες και φίλαθλοι, μια αγκαλιά, μπαίνουμε στο λεωφορείο του Κουμεττή  για τη νικηφόρα επιστροφή στο χωριό. Από την Ανεφανή αντίκρυ, μια μαγευτική εικόνα, η πλάση να χαίρεται μαζί μας. Το βούτημα του ήλιου να ροδίζει τις κορυφές των φιγούρων των γεροπεύκων, που στέκουν λυγεροί φρουροί της οροσειράς της Καυκάλλας και να χρυσίζει τον μακρινό ορίζοντα.  Κορναρίσματα, ζητωκραυγές, πανηγυρισμοί, συνθέτουν μια μαγεία. 

Φτάνουμε στην πλατεία του χωριού. Μια αλλιώτικη μυρωδιά πλανάται στον αέρα. Ο κόσμος του χωριού μελαγχολικός. Μια σιωπή θανάτου.

Η αλλοπρόσαλλη μοίρα να παίζει στο δικό της σκοπό. Κακό μαντάτο μας συναντά: του θανάτου της λατρεμένης μου προγιαγιάς Αθηνάς. Και σαν υπάρχει θάνατος, όλο το χωριό θρηνεί. 

Ένα ακόμη ταγκό της χαράς και της λύπης.   

Η φόρτιση της ημέρας, με την αγωνία, την υπερπροσπάθεια, τη χαρά και συγκίνηση, ξεσπούσε εκείνη την ώρα επάνω μου σε λυγμό. 

Συνήθως η λύπη στον άνθρωπο κρατά πιότερο από τη χαρά. Όχι όμως εκείνη τη μέρα. Αυτή είναι εξ άλλου η μοίρα του ανθρώπου, σαν κλείσει τον κύκλο της ζωής του. 

Σπασμένες σκόρπιες θύμισες…

Ευτυχώς που υπάρχουν και αναδύουν λίγο από τα παλιά. Μονάχα αυτές μπορούν να ξαλαφρώσουν και να κάνουν λιγότερο πονεμένη κι οδυνηρή τη χειμωνιάτικη ώρα της μοναξιάς και της ορφάνιας, σαν πέφτει η καταχνιά και το σκοτάδι στη ψυχή, από τις μικρότητες των ανθρώπων. Σαν το λαμπερό των παιδικών ονείρων γίνεται ολοένα και πιο θολό. Σαν εκλείψουν η παιδική αφέλεια και ρομαντισμός και η ίδια η ζωή μέσα από το πέρασμα του χρόνου μας προσγειώνει στη σκληρή πραγματικότητα. 

Χωριό μου χωριουδάκι μου. Δεν είσαι μόνο πλινθόκτιστα και πετρόχτιστα σπίτια και κάμποι πράσινοι και ξεροί. Είσαι, κατά το Βενέζη, ο πρώτος κτύπος που μπαίνει στην καρδιά του παιδιού σου με τη γέννηση του κι αμέσως γίνεσαι όλοι οι κτύποι της καρδιάς του. Μπαίνεις βαθιά μέσα του και γίνεσαι το αίμα που ρέει στις φλέβες του.

Κι όλοι αυτοί οι κτύποι και το αίμα των παιδιών σου γίνονται οι δικοί σου κτύποι και αίμα που λούζει το κορμί σου.

Γίνονται η ζωή σου… 

Τι κι αν η κακιά ώρα ήθελε να σιγήσει τους κτύπους σου, διώχνοντας τα παιδιά σου σε αφιλόξενη γη. Μια απέραντη μαγνητική σου έλξη κρατά τους χτύπους σε σύνδεση μαζί σου, όπου κι αν βρίσκονται, στα πέρατα της γης. Γιατί έχεις ήδη μπει βαθειά μέσα στη μνήμη τους και από τότε τίποτα δεν μπορεί να σε ξεριζώσει παρά μονάχα ο θάνατος. 

Κείνο όμως που σε λαβώνει και πικραίνει, είναι σαν οι κτύποι αυτοί χάνουν την αρμονία και τη συνοχή τους και πάλλονται ασυντόνιστα κι ακανόνιστα, ο καθένας στο δικό του ρυθμό.

Κείνο που σου προκαλεί πόνο και θυμό, είναι σαν κυριαρχούν το εγώ και το ιδιοτελές, έχοντας την ψευδαίσθηση ότι είναι υπέρτερα του εμείς και  του ανιδιοτελούς.

Κείνο που σου τρώει τα σωθικά και σου ματώνει τη ψυχή, είναι σαν ο χτύπος του ενός παιδιού σου προσπαθεί να σιγήσει του άλλου τον ήχο.

Κείνο που σε σκοτώνει είναι σαν στερέψει η αγάπη μεταξύ των παιδιών σου και τη θέση της παίρνουν η ζήλια και ο φθόνος. Σαν η αχαριστία γίνεται παιδί της ευεργεσίας.

Δυστυχώς η Νέμεσις, με τη μορφή της αρχαιότατης Θεότητας, είχε πάρει την απόφαση της. Δίκασε ανέντιμα. Έκρινε, το τρόπαιο της νίκης, η ασπίδα, να παραμείνει δικαιωματικά, για πάντα, κατοχή στο χωριό μου. Το αντίτιμο όμως βαρύ και τραγικό. Το ταγκό της χαράς και της λύπης εξελίχτηκε σε μονότονο χορό της λύπης και του θρήνου. Ήρθε ο μαύρος Ιούλης του 1974, που έμελλε ν’ αλλάξει ριζικά τη ζωή μας, τα όνειρα μας, το είναι μας. Να φέρει ερείπια, συμφορά και μαρασμό. 

Μια είναι η υπόσχεση μας χωριουδάκι μας. Εν όσο ζούμε κι αναπνέουμε δε θα αφήσουμε ποτές χώρο για να γίνεις χίμαιρα, ο ακατόρθωτος πόθος μας, ένας ευσεβοποθισμός, όπως η Αιολική γη του Βενέζη.

Θα μείνεις η διακαής επιθυμία μας που με σιγουριά θα πραγματωθεί μια μέρα, με τη συνεχή, συλλογική και διεκδικητική μας προσπάθεια. 

Κι επειδή της αρχαίας θεότητας Νέμεσις το μπόι δεν μπορεί να παραβγεί εκείνου της Θείας Δίκης, αγωνιζόμενοι, αισιοδοξούμε ότι σύντομα θα γλυκοχαράξει και για σένα, σκορπώντας η χρυσή αυγή τα ροδοπέταλα της στο ματωμένο σου κορμί.

Και θα βρεις τη δύναμη να αποτινάξεις τα δεσμά σου, να ξαναφέρεις κοντά σου όλα τα παιδιά σου, με τους κτύπους της καρδιάς τους να συντονίζονται και να πάλλονται και πάλι αρμονικά και χαρούμενα, σαν τότε τον παλιό καλό καιρό.

Τότε μόνο θα επουλώσεις τις πληγές σου και θα βρεις τη γιατρειά σου…

Τότε μόνο θα βρει αναπαμό η πονεμένη σου ψυχή…

Kεφάλαιο 2 – Μέρος 2

Οι μελλόνυμφοι με τους συγγενείς και καλεσμένους τους φθάνουν στο προαύλιο της εκκλησίας και αρχίζουν να ανεβαίνουν τα σκαλιά.  Τα παρανυμφάκια προσέχουν να μην πατηθεί και λερωθεί η ουρά του νυμφικού καθώς σέρνεται στο δρόμο.  Πρώτος φθάνει ο γαμπρός ο οποίος περιμένει τη νύμφη έξω από την είσοδο της εκκλησίας.  Επιτέλους φθάνει η ευλογημένη ώρα της συνάντησής τους.  Ο γαμπρός αγκαλιάζει τη νύμφη, τη φιλά και της δίνει την ωραία ανθοδέσμη που κρατά στα χέρια του. Μαζί προχωρούν προς την είσοδο της εκκλησίας, όπου τους περιμένει ο ιερέας για να τους μιλήσει.  Αυτό που τους λέει είναι ότι δεν υπάρχει οποιοδήποτε πρόβλημα για την τέλεση του μυστηρίου και προχωρούν μαζί προς το Άγιο Βήμα.  Ο ιερέας, τις τρεις τελευταίες Κυριακές ήταν υποχρεωμένος να ανακοινώνει, μετά τη λειτουργία, την πρόθεση του ζευγαριού να προχωρήσει σε γάμο.  Επειδή ο καθολικός γάμος είναι αδιάλυτος, αν κάποιος γνώριζε οτιδήποτε μπορούσε να αποτελέσει εμπόδιο για το γάμο, όφειλε να το αναφέρει, διαφορετικά θα αφοριζόταν από την εκκλησία.

Προχωρώ κι εγώ στην εκκλησία και κοιτάζω με θαυμασμό τα ωραία λουλούδια με τα οποία είναι στολισμένη, τα ακριβά και επίσημα ενδύματα των καλεσμένων και τους παράνυμφους που στέκονται δεξιά και αριστερά του ζευγαριού.  Παρακολουθώ με προσοχή όλο το μυστήριο.  Μου αρέσει ιδιαίτερα όταν τους περνά τις βέρες του γάμου, οι οποίες είναι ενωμένες με μια κόκκινη κορδέλα.  Στα αυτιά μου αντηχεί κάτι που μου αρέσει ιδιαίτερα:  “….θέλεις να πάρεις ως σύζυγο σου τον/την .......”.  Όλοι σιωπούν και συγκεντρώνονται να ακούσουν την απάντηση.  Παρόλο που αυτή η ερώτηση αποδεικνύει ότι προχώρησαν ελεύθερα στην τέλεση του γάμου, εντούτοις θα αποτελούσε σκάνδαλο αν έλεγε κάποιος “όχι”.  Στη συνέχεια τους στεφανώνει και ακολουθούν οι ευχές του ιερέα, των γονιών του ζευγαριού, των παράνυμφων και των στενών συγγενών. Τα στεφάνια δεν είναι πολυτελή, αλλά είναι αρκετά όμορφα, συχνά στολισμένα με γυαλιστερούς άσπρους λεμονανθούς.  Είναι ενωμένα μεταξύ τους με άσπρη κορδέλλα, στην οποία σημειώνουν τα στοιχεία τους οι παράνυμφοι.

Οι νεόνυμφοι τώρα προχωρούν στην έξοδο της εκκλησίας.  Ο φωτογράφος βγάζει μερικές αναμνηστικές φωτογραφίες και η επόμενη στάση είναι τα σκαλιά του περίγυρου της εκκλησίας.  Εκεί, εκτός από φωτογραφίες η νύμφη γυρίζει την πλάτη και ρίχνει προς το μέρος των καλεσμένων την ανθοδέσμη που της χάρισε ο γαμπρός.  Οι νέοι και νέες σπρώχνονται για να καταφέρουν να την αρπάξουν ενώ πέφτει.  Πιστεύεται ότι όποιος την πάρει θα είναι ο επόμενος που θα παντρευτεί.  Ο πρώτος κουμπάρος ρίχνει νομίσματα στα παιδιά και τσιγάρα για τους μεγάλους.  Δεν μπορεί κάποιος να φανταστεί το σπρώξιμο και τον συναγωνισμό εκείνης της στιγμής όποιος προλάβει να μαζέψει αυτά που ρίχνουν.  Ο κόσμος είναι φτωχός και δεν μπορεί να παραγνωρίσει αυτές τις ευκαιρίες.  Γύρω μου πέφτουν βροχή τα νομίσματα και μπαίνω στον πειρασμό να σκύψω να μαζέψω.  Κάποια παιδιά με ρίχνουν χάμω και πέφτουν πάνω μου.  Λερώνω το καλό μου φόρεμα και τραυματίζονται οι αγκώνες και τα γόνατά μου από κάποιες μικρές πέτρες.  Δεν τα καταφέρνω να πάρω τίποτε και σηκώνομαι ταπεινωμένη και κλαμένη.  Αυτό είναι ένα μάθημα για μένα να μην το επαναλάβω σε άλλο γάμο διότι δεν είμαι γρήγορη και δυνατή όπως τα αγόρια.  Αυτή είναι μια από τις πρώτες αποτυχίες της ζωής μου και πρέπει να μάθω να χάνω.

Σε λίγο οι νεόνυμφοι προχωρούν για το καινούριο τους σπίτι, όπου θα δεχθούν συγχαρητήρια από τους καλεσμένους τους.  Στο κεφάλι συνεχίζουν να έχουν τα στεφάνια του γάμου, τα οποία με εντυπωσιάζουν αφάνταστα.  Μόλις φθάσουν στην είσοδο του σπιτιού, εκεί τους περιμένουν οι γονείς οι οποίοι έκτισαν το σπίτι με τις δικές τους οικονομίες.  Τους καπνίζουν με ελιά, τους ραντίζουν με κολώνια και τους ασπάζονται, ενώ ταυτόχρονα τους παραδίδουν το σπίτι.  Στο χώρο που θα δεχθούν συγχαρητήρια υπάρχει ένας καινούριος καναπές όπου θα καθίσουν να ξεκουραστούν.  Κάποιοι που θέλουν να διασκεδάσουν μαζί τους καταλαμβάνουν τον καναπέ πριν από αυτούς και δεν τον παραχωρούν αν δεν τους δοθούν τα λίτρα που ζητούν που συνήθως είναι κάποιο αλκοολούχο ποτό.  Στη συνέχεια, μόλις ελευθερωθεί ο καναπές, οι νεόνυμφοι σπρώχνονται να καθίσουν σ’ αυτόν και να ξανασηκωθούν για τρεις φορές.

Αρχίζουν οι συγχαρητήριες ευχές των καλεσμένων.  Πολλοί από αυτούς έρχονται φορτωμένοι με μεγάλα δώρα, που συνήθως είναι είδη κουζίνας.  Ελάχιστοι δίνουν φακελάκια με λεφτά, διότι οι περισσότεροι θα τα καρφιτσώσουν στα φορέματα των νεονύμφων κατά το χορό τους τη Δευτέρα το βράδυ.  Το γεγονός αυτό ονομάζεται ξημερώματα.  Κοντά στους νεόνυμφους υπάρχουν οι μπομπονιέρες που θα κεραστούν οι καλεσμένοι.  Παίρνουν από μια και προχωρούν μέσα στα δωμάτια του σπιτιού.  Είναι κάτι σαν επιθεώρηση να γυρνούν όλοι οι καλεσμένοι στο καινούριο σπίτι, θαυμάζοντας τους χώρους του, την επίπλωση και την προίκα του νέου ζευγαριού.  Το ένα από τα μικρά υπνοδωμάτια στολίζεται από τη μητέρα του γαμπρού.  Πάνω στο κρεβάτι τοποθετούνται τα σεντόνια και οι καινούριες ενδυμασίες του γαμπρού. Μεγάλη εντύπωση μου κάνουν ορισμένες γυναίκες που μετρούν τα σεντόνια, μαξιλαροντύματα και άλλη προίκα, μη διστάζοντας να ανοίξουν ακόμη και τα ερμάρια των υπνοδωματίων.  Τελειώνοντας προχωρούν στο χώρο όπου θα υπάρχει η διασκέδαση.  Κάθονται στις καρέκλες, όσοι θέλουν παίρνουν φαγητό και η μουσική και χορός διαρκούν μέχρι αργά το βράδυ.  Οι νεόνυμφοι όταν τελειώσουν με τις συγχαρητήριες ευχές, ξεκουράζονται, παίρνουν το δείπνο τους και ενώνονται με τους καλεσμένους τους στη διασκέδαση.  Την ώρα της άφιξής τους στο χώρο, οι μουσικοί παίζουν ένα ξεχωριστό κομμάτι το οποίο αναγνωρίζουν οι καλεσμένοι και σηκώνονται να τους υποδεχθούν με ενθουσιασμό.

Όταν και οι τελευταίοι καλεσμένοι αποχωρήσουν, οι νεόνυμφοι πάνε για ύπνο.  Βεβαίως οι γονείς τους θα αποχωρήσουν πολύ πιο αργά, έχοντας να καθαρίσουν και τακτοποιήσουν όλα τα πιάτα και τα μαγειρικά σκεύη που χρησιμοποίησαν για τη διασκέδαση του γάμου.

Πρωί, πρωί της Δευτέρας, αρχίζει ένας νέος αγώνας ετοιμασίας και μαγειρέματος των φαγητών που θα προσφερθούν το βράδυ κατά τη διασκέδαση του γάμου. Οι γονείς των νεόνυμφων τους επισκέπτονται το πρωί για να τους φέρουν σούπα και μικρά περιστέρια για φαγητό.  Αυτό σημαίνει ότι τους εύχονται να είναι αγαπημένοι όπως το ζέυγος των περιστεριών.

Όλο το χωριό βρίσκεται στο πόδι.  Οι γυναίκες καθαρίζουν πατάτες, φτιάχνουν κουπέπια, μακαρόνια του φούρνου, πλένουν τα κοτόπουλα και οι άνδρες βοηθούν στο άναμμα του φούρνου και στην ετοιμασία του κλέφτικου οφτού.  Στη συνέχεια κουβαλούν και τακτοποιούν τα τραπέζια, τα πιάτα, τα ποτήρια καθώς και τα ποτά.  Ο χώρος γεμίζει από τις ωραίες μυρωδιές των φαγητών.  Αυτή είναι μεγάλη πρόκληση για μένα διότι οι γονείς μας δεν μας άφηναν να καθίσουμε στα τραπέζια.  Ιδίως για τα παιδιά του Δημοτικού ήταν απαγορευμένο να πηγαίνουν στους γάμους τα βράδια, εκτός αν ήταν στενοί συγγενείς των νεονύμφων.

Θυμούμαι με πόνο ότι σε συγγενικό μου γάμο χάσαμε και τις τρεις μοναδικές κότες που είχαμε ως πολυμελής οικογένεια.  Υπήρχε έθιμο το βράδυ της Κυριακής να κλέβουν από τους στενούς συγγενείς κότες για να μαγειρέψουν το βράδυ.

Έχει βραδιάσει για τα καλά και άρχισαν να παίζουν τα μουσικά όργανα του γάμου.  Κατά το πλείστον αυτοί που κάθονται στα τραπέζια είναι άντρες.  Οι γυναίκες και νεαρές κοπέλες κάθονται γύρω από την πίστα.  Πολλές φορές θέλουν να χορέψουν αλλά ντρέπονται διότι στους κυπριακούς και λαϊκούς χορούς συνήθιζαν να χορεύουν μόνο δύο-τρία άτομα κάθε φορά και όλοι τους κοίταζαν. Συχνά όταν δεν χόρευε κανείς, έβγαινε μια ώριμη γυναίκα και τραβούσε νέες κοπέλες να χορέψουν.  Μετά από κάποιο δισταγμό, υπόκυπταν και έβγαιναν στην πίστα.

Η διασκέδαση άναψε για τα καλά και μερικοί νέοι βγαίνουν στην πίστα και τραγουδούν δίστιχα (τσιατιστά).  Κάποιοι συναγωνίζονται μεταξύ τους ποιός θα συντάξει το καλύτερο δίστιχο για να ξεχωρίσει από τον άλλο.

Όταν τελειώσει το φαγητό, το αποκορύφωμα της βραδιάς είναι ο χορός των νεονύμφων.  Ένας ιδιαίτερος συρτός που προσφέρει πολλή χαρά και ενθουσιαμό.  Χορεύουν με καμάρι αργά αργά, για να δίνουν την ευκαιρία σ’ αυτούς που θα τους πλουμίσουν να τους προσεγγίσουν με ασφάλεια.  Η νύμφη για να κρίνεται σοβαρή και ταπεινή θα πρέπει να έχει το βλέμμα χαμηλωμένο.  Στην αρχή έρχονται οι γονείς και τα αδέλφια τους με τα χρυσαφικά για τη νύμφη και τις σειρές των πεντόλιρων που είναι καρφιτσωμένες μεταξύ τους.  Τα κρεμάζουν από τους ώμους των νεόνυμφων και φθάνουν μέχρι τα πόδια τους.  Συνεχίζουν οι άλλοι συγγενείς καθώς και χωριανοί, γνωστοί και φίλοι.  Αυτό είναι ένα ωραίο έθιμο, αλλά δεν δίνει στους νεόνυμφους τη δυνατότητα να ξέρουν πόσα λεφτά τους δώρισε ο καθένας.

Με τους χορούς και τα τραγούδια προχωρεί η νύκτα και ο κόσμος φεύγει σιγά σιγά διότι θα ξυπνήσουν πρωί για να πάνε στη δουλειά τους.  Τελευταίοι φεύγουν οι νεόνυμφοι και οι γονείς τους.  Ήταν ένας ωραίος μα πολύ κουραστικός γάμος.

Ξημερώνει η Τρίτη και δεν το κουνώ από το σπίτι ούτε δευτερόλεπτο.  Περιμένω εναγωνίως την επίσκεψη των νεόνυμφων στο σπίτι μας.  Θα έρθουν με τα ωραία τους ρούχα και τα στεφάνια στο κεφάλι να μας ραντίσουν τα χέρια με κολόνια και να μας ευχαριστήσουν που παρευρεθήκαμε στο γάμο τους και μοιραστήκαμε τις χαρές τους.  Είναι ευτυχισμένοι, χαμογελαστοί μα ταυτόχρονα και κουρασμένοι, διότι πρέπει να περάσουν από όλα τα σπίτια του χωριού.

Μετά θα πρέπει να ξεκουραστούν μέχρι τον αντίγαμο που γινόταν την πρώτη Κυριακή μετά το γάμο τους.  Συνήθως τον γιόρταζαν με φαγητά και ποτά, αλλά με περιορισμένο αριθμό καλεσμένων.  Σ’ αυτούς περιλαμβάνονταν οι γονείς τους, τα αδέλφια τους, οι πρώτοι και δεύτεροι παράνυμφοι καθώς και στενοί συγγενείς.

Εδώ τελειώνει ο γάμος και όλοι τους εύχονται καλούς απογόνους.

Συνεχίζεται .........................

Ο Πολιτιστικός Όμιλος Ασωμάτου «Αρχάγγελος Μιχαήλ» και η Επιτροπή Νεολαίας του Ιδρύματος Ευημερίας Μαρωνιτών Κύπρου διοργανώνουν την 9 και 10 Φεβρουαρίου 2013 Έκθεση Ζωγραφικής στην αίθουσα Καστελιώτισσα παρά της Πύλης Πάφου. 

Καλούνται όσοι επιθυμούν να συμμετάσχουν στην έκθεση ζωγραφικής με την παρουσίαση των έργων τους να δηλώσουν το ενδιαφέρον τους στην κα. Ριτσα Πεκρή ή στην κα. Ελλη Λιάτσου στα τηλέφωνα 99538769 και 99432435 το αργότερο μέχρι την 15 Ιανουαρίου 2013. 

Η παρούσα πρόσκληση συμμετοχής απευθύνεται σε όλους τους ζωγράφους/καλλιτέχνες της Κοινότητας!